Per 2026 geldt een nieuwe landelijke PMD-ketenovereenkomst tussen het Rijk, de VNG en het verpakkende bedrijfsleven. De belangrijkste verandering: visuele inspectie en afkeur van materiaal verdwijnen, en daarvoor in de plaats komt een voorspelbare vergoeding op basis van inspanning in plaats van een streng percentage. Voor gemeenten heeft dit directe gevolgen voor de keuze tussen bron- en nascheiding, en voor de business case van ondergrondse PMD-containers. Hieronder lees je wat er precies verandert en wat dit betekent voor de praktijk.
Waarom de oude PMD-afspraken op de schop moesten
Onder de Ketenovereenkomst 2020-2029 kregen gemeenten alleen een vergoeding als het ingezamelde PMD voor minstens 85 procent uit daadwerkelijke verpakkingen bestond. Zat er te veel vervuiling in, zoals etensresten of textiel, dan volgde afkeur van de hele vracht: een compleet volle vuilniswagen ging dan alsnog richting de verbrandingsoven, met alle kosten van dien voor de gemeente. Gemeenten voerden al langer aan dat dit oneerlijk uitpakte, omdat zij het financiële risico droegen voor een probleem dat grotendeels ontstaat door verwarrende verpakkingen en te weinig landelijke sturing op productontwerp. Stichting Verpact zegde de bestaande overeenkomst zelfs per 1 januari 2025 op, waarna onderhandelingen tussen VNG, NVRD en Verpact volgden die in het nieuwe akkoord resulteerden.
Niet meer “wordt onze vracht afgekeurd”, maar “welke inzamelmethode past het best bij onze gemeente”.
Wat er per 2026 concreet verandert
De belangrijkste wijziging: visuele inspectie en afkeur van materiaal verdwijnen uit het systeem. Daarvoor in de plaats komt een vergoeding die is gebaseerd op de geleverde inspanning, gestuurd via een staffelmodel waarin de mate van vervuiling en de gekozen inzamelmethode het uitgangspunt vormen. Voor gemeenten die worstelden met de complexiteit en onvoorspelbaarheid van de oude afrekening, is dit een aanzienlijke verbetering in planbaarheid.
Bronscheiding of nascheiding: de keuze wordt scherper
De nieuwe afspraken laten de twee bekende routes intact, maar verscherpen de afweging ertussen.
- 01
Bronscheiding
Inwoners houden hun PMD thuis apart. Levert aantoonbaar schoner materiaal op, met een hoger percentage bruikbaar recyclaat. Werkt bovendien door: inwoners die hun PMD apart houden, zijn ook gemotiveerder om andere stromen zoals papier en glas goed te scheiden. Dat effect is sterker in gemeenten met een diftar-tarief voor restafval, omdat inwoners daar direct financieel voordeel hebben bij zorgvuldig scheiden.
- 02
Nascheiding
PMD gaat bij het restafval en wordt machinaal teruggewonnen bij de verwerker. Voor gemeenten met veel hoogbouw, waar bronscheiding vaak matig van de grond komt door ruimtegebrek, biedt dit een praktische uitkomst. Diverse regionale afvalbedrijven kondigden voor medio 2026 een overstap naar nascheiding aan: PMD hoeft dan niet langer apart te worden aangeboden, terwijl de verwerking zelf ongewijzigd blijft.
Veelgestelde vragen over de nieuwe PMD-afspraken
Wanneer gaan de nieuwe PMD-afspraken in?
De nieuwe Ketenovereenkomst Verpakkingen gaat in per 2026. Gemeenten en Verpact evalueren maandelijks in het Uitvoerend Overleg en elk kwartaal in het Bestuurlijk Overleg of de doelstellingen worden gehaald.
Wat betekent dit voor ondergrondse PMD-containers?
De vergoeding voor PMD uit ondergrondse verzamelcontainers valt lager uit dan voor bronscheiding aan huis, vanwege structureel lagere kwaliteit. Gemeenten die investeren in nieuwe ondergrondse infrastructuur doen er goed aan de business case hierop opnieuw door te rekenen.
Blijft afkeur van PMD-vrachten mogelijk?
Nee. Visuele inspectie met afkeur van een volledige vracht maakt plaats voor een vergoeding op basis van inspanning en een staffelmodel, zonder de keiharde ja/nee-beoordeling van voorheen.
Wordt de nieuwe overeenkomst nog aangepast?
Ja. Gemeenten hebben via de VNG bedongen dat de nieuwe Ketenovereenkomst in het najaar van 2026 wordt geëvalueerd, met de mogelijkheid om nadelige gevolgen alsnog te wijzigen.
Wat dit betekent voor de praktijk
De nieuwe ketenafspraken lossen een langlopend pijnpunt op, maar verschuiven de vraag naar een nieuw niveau: niet meer “wordt onze vracht afgekeurd”, maar “welke inzamelmethode past het best bij onze gemeente, gegeven de nieuwe vergoedingsstructuur”. Voor gemeenten die hun containerpark de komende jaren vernieuwen of uitbreiden, is dit hét moment om die keuze opnieuw tegen het licht te houden.
Lees meer over hoe wij gemeenten begeleiden bij afvalinzameling & management, of bekijk waarom 2026 een kantelpunt vormt voor ondergrondse inzameling.