Diftar is in Nederland bezig aan een stevige opmars. Steeds meer gemeenten stappen over op een afvalstoffenheffing die afhangt van het eigen gedrag van inwoners. Waar een paar jaar geleden nog ongeveer een derde van de Nederlanders in een diftar-gemeente woonde, is dat inmiddels opgelopen tot ruim vier op de tien. In dit artikel leggen we uit wat diftar is, hoe het werkt en waarom de techniek achter de ondergrondse container daarbij steeds belangrijker wordt.
Wat is diftar?
Diftar staat voor gedifferentieerd tarief. Het is een afvalsysteem waarbij je rekening niet langer voor iedereen gelijk is, maar deels afhangt van hoeveel restafval je zelf aanbiedt. In sommige regio's heet dit ook wel het recycletarief. De gedachte erachter is eenvoudig: de vervuiler betaalt. Wie minder restafval overhoudt en beter scheidt, betaalt minder.
Hoe werkt diftar?
Bij diftar bestaat de afvalstoffenheffing uit twee delen. Het eerste deel is een vast bedrag dat ieder huishouden betaalt voor de basis van het afvalbeheer. Het tweede deel is variabel en hangt af van je eigen gedrag. Hoe minder restafval je weggooit, hoe lager dat tweede deel uitvalt. Het principe is vergelijkbaar met water en energie: je betaalt voor wat je daadwerkelijk verbruikt.
Diftar, diftar+ en de verschillende tarieven
Gemeenten rekenen het variabele deel op verschillende manieren af. De drie meest voorkomende vormen:
-
1
Volume-frequentie
Je betaalt per keer dat de container aan de straat staat of per zak die je in een verzamelcontainer gooit.
-
2
Gewicht
De inzamelwagen weegt de container voor en na het legen, zodat je alleen voor het nettogewicht restafval betaalt.
-
3
Per inworp of klepbeweging
Bij een ondergrondse container betaal je elke keer dat je de klep opent. Deze variant heet vaak diftar+ en wint duidelijk terrein — vooral in gemeenten met veel hoogbouw.
Wat levert diftar op?
De resultaten van diftar zijn opvallend consistent. Waar het systeem wordt ingevoerd, daalt de hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval vrijwel direct en fors. In gemeenten die net zijn overgestapt, halveert die hoeveelheid soms al binnen één kwartaal. Tegelijk stijgt de gescheiden inzameling van gft en van plastic, blik en drinkpakken.
Voor inwoners die goed scheiden valt de rekening uiteindelijk lager uit. En doordat verbranden door de oplopende verbrandingsbelasting steeds duurder wordt, leidt minder restafval ook tot lagere totale afvalbeheerkosten voor de gemeente.
Wat zijn de nadelen van diftar?
Vrijwel overal waar diftar wordt ingevoerd, neemt in de eerste periode de overlast toe: zakken naast de container, dumpingen in het buitengebied en volle bakken. Een deel van de inwoners zoekt naar manieren om de variabele kosten te ontwijken. Dat tast zowel het straatbeeld als het draagvlak aan.
Daarom kiezen veel gemeenten voor flankerende maatregelen: compensatie voor inwoners die om medische redenen onvermijdbaar meer afval hebben, gratis keukenbakjes om etensresten beter te scheiden en een aparte regeling voor vrijwilligers die zwerfafval opruimen. Zo blijft de eerlijke gedachte achter het systeem ook overeind voor wie er buiten zijn schuld nadeel van zou ondervinden.
Diftar en ondergrondse containers: het sleutelstuk
Een diftar-systeem staat of valt met betrouwbare registratie. Zonder dat de inzameling precies weet wie wat aanbiedt, valt er niets eerlijk af te rekenen. Bij minicontainers gebeurt dat via een chip die het adres uitleest. Bij ondergrondse en verzamelcontainers werkt het met toegangscontrole via een afvalpas en registratie van iedere klepbeweging.
In een diftar-gemeente is een ondergrondse container niet langer alleen een opslagplek, maar een meetpunt.
Toegangscontrole, vulgraadmeting en een sluitend registratiesysteem bepalen of inwoners correct worden afgerekend en of de gemeente grip houdt op overlast. Naarmate diftar verder oprukt, wordt de kwaliteit van die ondergrondse infrastructuur dus steeds bepalender voor het succes van het hele systeem.
- Toegangscontrole via afvalpas of app
- Registratie van elke klepbeweging per adres
- Vulgraadsensor voor efficiënte leegroutes
- Koppeling met het gemeentelijke registratiesysteem
- Betrouwbare stroomvoorziening en onderhoud op afstand
De toekomst van diftar
Alles wijst erop dat het aandeel diftar-gemeenten de komende jaren blijft groeien. De combinatie van milieudruk, stijgende verbrandingskosten en strengere recyclingdoelen maakt betalen naar gebruik voor steeds meer gemeenten een logische keuze. De vraag is daarmee niet langer of een gemeente overstapt, maar wanneer en op welke manier. Wie die overstap goed wil laten verlopen, doet er verstandig aan de ondergrondse inzameling vanaf het begin op orde te hebben.
Veelgestelde vragen over diftar
Klaar voor diftar? Begin bij de infrastructuur.
Wij adviseren gemeenten over de juiste containeropstelling, toegangssystemen en registratie voor een werkend diftar-systeem.